{"id":5509,"date":"2014-01-16T17:54:23","date_gmt":"2014-01-16T17:54:23","guid":{"rendered":"http:\/\/royalfamily.dev\/?p=5509"},"modified":"2014-01-16T17:54:23","modified_gmt":"2014-01-16T17:54:23","slug":"the-symbols-of-the-past-at-the-royal-compound","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/royalfamily.org\/lat\/the-symbols-of-the-past-at-the-royal-compound\/","title":{"rendered":"Komunisti\u010dki simboli na Kraljevskom kompleksu"},"content":{"rendered":"

Kraljevski Kompleks<\/strong><\/p>\n

postoji od 1924. godine, ipak za tako kratko vreme slu\u017eio je kao najva\u017enija rezidencija dr\u017eave koja je promenila devet imena, dva ure\u0111enja i dva diktatora. Kraljevski Dvor i danas predstavlja simbol velikih promena koje je srpsko i jugoslovensko dru\u0161tvo pre\u017eivelo tokom XX veka.<\/p>\n

Zanimljiva je \u010dinjenica da u vreme Kralja Aleksandra I i Kraljice Marije, u dekoraciji Kraljevskog i Belog Dvora nisu bili zastupljeni eksplicitni dinasti\u010dki simboli i kraljevske insignije, ukoliko izuzmemo vizantijske dvoglave bele orlove u dekoraciji svodova suterena Kraljevskog Dvora. Na Kraljevskom Kompleksu postoje razli\u010diti artefakti, slike, fotografije i svedo\u010danstva o enterijerskim prilago\u0111avanjima Dvorova u periodu posle Drugog svetskog rata.<\/p>\n

Posle Drugog Svetskog Rata pripadnici komunisti\u010dkog re\u017eima koristili su prema svojim potrebama Kraljevski i Beli Dvor. Zaostav\u0161tina nekada\u0161njeg re\u017eima na Belom Dvoru predstavlja zna\u010dajan segment njegove istorije. Na neki na\u010din, nasle\u0111eno stanje Kraljevskog Kompleksa iz 2000. godine predstavlja istoriju propalog politi\u010dkog eksperimenta biv\u0161e Jugoslavije. NJKV Prestolonaslednik Aleksandar II ka\u017ee da samo diktatori bri\u0161u i \u010diste istoriju i da \u0107e simboli perioda od 1945. do 2000. godine ostati kao spomen pro\u0161lih vremena.<\/p>\n

Simboli pobedni\u010dkog vandalizma<\/strong><\/p>\n

Prvi tip simbola komunisti\u010dkog re\u017eima su simboli nastali kao posledica talasa pobedni\u010dkog vandalizma. U naletu \u201eoslobodila\u010dkih\u201c jedinica najvi\u0161e je stradala Dvorska Kapela Svetog Apostola Andreja Prvozvanog, o \u010demu \u017eivo svedo\u010de skrnavljenja fresaka, ikonostasa i ponajvi\u0161e jo\u0161 uvek vidljivi tragovi hitaca ispaljenih pravo u Hristovo \u010delo, srce i oreol kao svojevrsni akt simboli\u010dnog ubistva Gospoda. Crkva je nakon 1944. godine bila pretvorena u stovari\u0161te ba\u0161tenskog materijala. Najvrednija ikona Bogorodice sa Hristom okovana zlatom, poreklom sa Ohrida, netragom je nestala. Tek je povodom dolaska Etiopskog Cara Hajle Selasija, 1953. godine, u vreme prvog velikog ra\u0161\u010di\u0161\u0107avanja i ponovnog osve\u0107enja crkve, namesto nestale ikone na brzinu na\u010dinjena postoje\u0107a replika.<\/p>\n

Simboli koji neutrali\u0161u originalne simbole<\/strong><\/p>\n

Druga vrsta komunisti\u010dkih simbola predstavlja rezultat sistematskog nastojanja da neutralnim motivima ili neupadljivom promenom ideolo\u0161kog odre\u0111enja, budu sa Kraljevskog Dvora uklonjeni simboli jugoslovenske monarhije. Ovi simboli su naj\u010ditljiviji u zidnoj i svodnoj dekoraciji suterena Kraljevskog Dvora. Medaljoni na kojima su se prvobitno nalazili dvoglavi beli orlovi pa\u017eljivo su preslikani tako da se bojom i motivima uklope u ma\u0161tovito oslikane zidne dekoracije ruskih majstora. Posebno zanimljivi su motivi u salonu za kartanje gde su vrlo diskretno u preslikane medaljone sa motivima vizantijskih dvoglavih orlova dodate svetlo crvene petokrake.<\/p>\n

Umetni\u010dki predmeti sa novom ideolo\u0161kom sadr\u017einom<\/strong><\/p>\n

Tre\u0107u kategoriju posleratnih simbola na Kraljevskom Kompleksu predstavljaju slike, statue, spomenici i upotrebni predmeti sa ideolo\u0161kom sadr\u017einom. Upotrebni predmeti su pre svega escajg, servisi za ru\u010davanje, srebrnina sa odstranjenim monogramima Kralja Aleksandra i dodatim simbolima komunizma ili socijalisti\u010dke Jugoslavije. Ni vitki mermerni stubovi Zlatnog Salona Kraljevskog Dvora nisu bili po\u0161te\u0111eni obele\u017eavanja novom ideologijom pa se na jednom jo\u0161 uvek mo\u017ee nazreti trag urezane zvezde petokrake. Luster i kandelabri od kovanog gvo\u017e\u0111a sa zadnje terase Belog Dvora i danas nose proreze u vidu petokraka. Od umetni\u010dkih dela najpoznatija je slika Krste Hegedu\u0161i\u0107a koja prikazuje Bitku kod Stubice iz 1573. godine, kada su habzbur\u0161ki feudalci ugu\u0161ili selja\u010dku bunu Matije Gupca. Od spomenika se izdvaja onaj na glavnom putu koji vodi do Kraljevskog Dvora koji je posve\u0107en sovjetskom vojniku crvene armije, rad Antona Augustin\u010di\u0107a.<\/p>\n

Najvi\u0161e pa\u017enje i interesovanja pobu\u0111uje svakako grob Davorjanke Zdenke Paunovi\u0107, sekretarice i velike ljubavi Josipa Broza Tita koji je, nakon njene preuranjene smrti, dao da se ona sahrani na svega dve stotine metara daleko od Belog Dvora.<\/p>\n

Sa\u010duvane su i mnogobrojne fotografije koje svedo\u010de o tome da je Kraljevski Dvor slu\u017eio kao mesto za ugo\u0161\u0107avanje i odsedanje visokih dr\u017eavnih zvanica, predsednika dr\u017eava, careva, kraljeva, ministara ali i diktatora, dok je Beli Dvor kori\u0161\u0107en kao zdanje za oficijelne vizitacije, sastanke i prijeme predsednika biv\u0161e SFRJ i SRJ.<\/p>\n\n\t\t