Nj.K.V. Prestolonaslednik Aleksandar i Nj.K.V. Princ Mihailo prisustvovali su danas parastosu i ceremoniji polaganja venaca u crkvi Svetog Đorđa na Oplencu, povodom 141. godišnjice smrti Nj.S.V. Kneza Aleksandra.
Ove godine je po prvi put, nakon crkvene službe održana je zvanična državna ceremonija obeležavanja godišnjice smrti Karđorđevog sina, intonirana je državna himna, a pripadnici vojske čuvali su grob pokojnog Kneza, koji je bio šef države Kneževine Srbije od 1842. do 1858. godine.
Svetu Liturgiju i pomen u mauzoleju Kraljevske porodice Srbije služili su sveštenici oplenačkog namesništva. Prestolonaslednik, kao Starešina Kraljevskog doma, položio je venac na grob svog pretka, odajući počast Njegovom Svetlom Visočanstvu.
„Moj čukundeda, srpski Knez Aleksandar Karađorđević, sin vođe Prvog srpskog ustanka i osnivača naše dinastije – Vrhovnog vožda Karađorđa, vladao je zemljom skoro 16 godina, a njegovu vladavinu je obeležio vidljiv napredak, posebno u uspostavljanju i jačanju institucija, donošenju zakona, rastu ekonomske aktivnosti i razvoju obrazovanja. Zahvaljujući njegovim naporima i dostignućima, možemo reći da je bio rodonačelnik građanske Srbije.
Prioritet rada kneza Aleksandra kao šefa države bio je na izgradnji građanskog društva i unapređenju napretka i modernizacije Kneževine Srbije, koja je tada još uvek bila pod osmanskom vlašću. Njegova vladavina označila je prekretnicu u našoj istoriji, jer je bila prva u kojoj je jedan vladar dosledno poštovao Ustav. Tokom ovog perioda, pokrenute su brojne reforme i osnovane mnoge nove institucije, sve sa ciljem prevazilaženja vekovne stagnacije i približavanja zemlje standardima moderne države. Očuvanje sećanja na državnike našeg naroda i odavanje počasti njihovom doprinosu je od velikog značaja za našu kulturu sećanja, i veoma sam srećan i ponosan što je po prvi put godišnjica smrti Knez Aleksandar zvanično obeležena od strane Srbije, države koju je predvodio u veoma specifičnom periodu naše istorije“, poručio je Prestolonaslednik Aleksandar.
U okviru državne ceremonije odavanja počasti pokojnom Knezu, vence na njegov grob položili su: Kraljevska porodica, g. Zoran Antić, državni sekretar Ministarstva za rad, zapošljavanje, boračka i socijalna pitanja Vlade Srbije, predstavnici Vojske Srbije, opštine Topola, g. Dragan Reljić, direktor Fondacije kralja Petra I na Oplencu, kao i udruženja koja su se okupili ovom prilikom.
Biografija Nj.S.V. Kneza Aleksandra
Njegovo Svetlo Visočanstvo, Knez Aleksandar Karađorđević, najmlađi sin Karađorđa i Jelene, rođen je u Topoli 11. oktobra 1806. godine. Školovao se u Hotinu, u Besarabiji (Rusija), pod pokroviteljstvom ruskog cara. Oženio se 1830. godine Persidom, ćerkom vojvode Jevrema Nenadovića. Imali su desetoro dece: ćerke Poleksiju, Kleopatru, Jelenu i Jelisavetu, i sinove Aleksija, Svetozara (obojica umrli kao deca), Đorđa, Andreja, Petra i Arsena.
Krajem 1839. posle sultanskog fermana o potvrdi kneževskog dostojanstva Kneza Mihajla Obrenovića, porodica Karađorđević vratila se u Srbiju. Aleksandar je stupio u službu pri Glavnom štabu srpske vojske, a potom je unapređen u čin poručnika i postavljen za ađutanta Kneza Mihajla.
Posle političkih sukoba izazvanih nepoštovanjem takozvanog “Turskog ustava” i abdikacije Miloša, a zatim i Mihajla Obrenovića, na narodnoj skupštini održanoj na Vračaru 14. septembra 1842, Aleksandar Karađorđević izabran je za kneza Srbije. Nakon priznavanja kneževske titule od strane Rusije i Turske, Knez Aleksandar se okrenuo reformama i uvođenju novih ustanova, kako bi se ubrzao razvoj srpske države. Donet je kodeks građanskog prava, uvedena stajaća vojska, osnovana topolivnica, unapređene su postojeće i osnovane nove škole, Narodna biblioteka i Narodni muzej.
U Mađarskoj revoluciji protiv austrijske vlasti 1848. u Vojvodini, učestvuju i čete dobrovoljaca iz Srbije pod komandom Stevana Knićanina, koje je kao pomoć Srbima u njihovoj borbi za autonomiju poslao Knez Aleksandar Karađorđević. Kao nastavak nacionalno-političkog pokreta iz 1848, razvila se panslavistička ideja o Jugoslovenskoj Kraljevini, koja je uz “Načertanije” Ilije Garašanina, četiri godine ranije napisan srpski politički program, uticala da osnov srpske spoljne politike postane svest o misiji oslobađanja svih južnoslovenskih naroda od austrijske i turske vlasti.
U unutrašnjoj politici, Knez Aleksandar dolazi u sukob sa članovima Sovjeta, što kulminira sazivanjem Svetoandrejske narodne skupštine u decembru 1858, koja je iznudila njegovu abdikaciju.
Posle silaska sa kneževskog trona, Knez Aleksandar se povukao na svoje imanje u blizini Temišvara (Rumunija). Njegov miran život poremetila je optužba da je za zaverenike u atentatu na Kneza Mihajla obezbedio novac i oružje. Osuda za delo koje nije učinio duboko ga je povredila. Dinastičke borbe su se još više rasplamsale, i Knez Aleksandar tek tada uzima aktivno učešće u njima. U svojim izjavama gnušao se pomisli na nedelo koje su mu pripisivali protivnici, boreći se svom snagom da na srpski presto ponovo dođe jedan Karađorđević. Knez Aleksandar Karađorđević umro je u Temišvaru, 3. maja 1885. Sahranjen je u Beču, a njegovi zemni ostaci preneti su 1912. umauzolej crkve svetog Đorđa, zadužbinu Kralja Petra I na Oplencu.
